1949

25 Ocak 1949
Bulgaristan, Macaristan, Polonya, Romanya, Çekoslovakya ve SSCB arasında, Karşılıklı Ekonomik Yardım Konseyi (COMECON) kuran antlaşma imzalandı.

28 Ocak 1949
Benelux, Fransa ve İngiltere devletleri bir Avrupa Konseyi kurulması kararı alarak Danimarka, İrlanda, İtalya, Norveç ve İsveç’ten bu projenin gerçekleşebilmesi için Konsey statüsünün hazırlanmasına katılmalarını istediler.

NATO’LU YILLAR BAŞLIYOR

4 Nisan 1949
Brüksel paktının sonuçlanmasının hemen ardından, imzacı 5 Avrupa ülkesi ile ABD arasında ortak savunma sistemini oluşturmayı öngören bir dizi görüşmeler yapıldı. Görüşmelerde varılan uzlaşma temelinde, Kuzey Atlantik Savunma Örgütü (NATO) antlaşması, bu beş Avrupa devleti; Danimarka, İzlanda, İtalya, Norveç ve Portekiz ile ABD ve Kanada arasında imzalandı.

20 Nisan 1949
Paris’te Frederic-Joliot Curie’nin başkanlığında Dünya Barış Kongresi toplandı. Kongre Dünya Barış Konseyi’nin kurulmasına karar aldı.

23 Nisan 1949
İşgal altındaki batı Alman topraklarında Federal Alman Cumhuriyeti Kuruldu.

28 Nisan 1949
Ruhr bölgesindeki kömür ve çelik üretimi, ABD, Belçika, İngiltere, Fransa, Hollanda ve Lüksemburg’dan oluşan uluslararası bir otorite tarafından işletilmesini öngören antlaşma yürürlüğe girdi.

İLK ÖRGÜTLENME: AVRUPA KONSEYİ KURULUŞ ANTLAŞMASI

5 Mayıs 1949
Merkezi Fransa’nın Strasburg kentinde olmak üzere bir Avrupa Konseyi kurulmasını öngören Antlaşma Londra’da imzalandı. Kurucu Antlaşma, Belçika, İngiltere, Danimarka, Fransa, Hollanda, İrlanda, İsveç, İtalya, lüksemburg ve Norveç’ten oluşan 10 devlet tarafından imzalandı. Avrupa Konseyi biri, Bakanlar Komitesi, öteki ise Danışma Meclisi olmak üzere iki organdan oluşuyordu. Bu iki organa yardımcı olmak üzere bir de Avrupa Konseyi Sekreterliği kuruldu. (Sözleşme m. 10)
Bakanlar Komitesinin görevleri sözleşmenin 15 ve 16 ncı maddelerinde belirlenmiştir. Buna göre, Bakanlar Komitesi;

a) Danışma Meclisinin (İstişari Asamble), önerileri ya da kendi girişimiyle, sözleşmelerle anlaşmalar yapar, belirli sorunlar karşısında Hükümetlerce ortak bir siyaset izlenmesi konusu da içinde Avrupa Konseyi amacının gerçekleşmesine elverişli önlemleri inceler; vardığı sonuçları Genel sekreter aracılığıyla üye devletlere bildirir.

b) Bakanlar Komitesinin vardığı sonuçlar, gerekirse hükümetlere tavsiyeler şeklinde verilebilir. Komite, söz konusu tavsiyeleriyle ilgili olarak hükümetlerden ne gibi işlemler yapıldığını bildirmesini de isteyebilir.

c) Sözleşmede Danışma Meclisine verilen yetkiler saklı kalmak kaydıyla Bakanlar Komitesi, Avrupa Konseyinin yapılanmasına ve iç konularına ilişkin her sorunu, uyulması zorunlu olarak çözümler. Bu amaçla gereken mali ve idari tüzükleri tanzim eder.
Sözleşme Bakanlar Komitesinin çalışma usulüyle ilgili konuları da 18 - 21 maddeleri arasında düzenlemiştir. Genellikle yılda iki kez toplanır.
Konseyin ikinci organı olan Danışma Meclisinin oluşumu, görev ve yetkileri ile çalışma usulleri Sözleşmenin 22 nci maddesiyle başlayan beşinci Bölümünde düzenlenmiş bulunmaktadır. Zaman içinde Konsey bünyesindeki organların yapılarında ve oluşumunda değişikler olmuştur. Bu çerçevede Avrupa Konseyi Danışma Meclisinin adı, 24 Eylül 1974 tarihinde Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi olarak değiştirilmiştir.
Bu organların çalışmalarına yardımcı olmak üzere bir Genel Sekreter, Genel Sekreter yardımcısı ve üye ülkeler tarafından atanan gerekli personelden oluşan bir sekreterya da Sözleşmenin 36 ncı maddesiyle başlayan altıncı bölümünde oluşturulmuştur. Genel Sekreter 5 yıl için Bakanlar Komitesinin önerdiği adaylar arasından Meclis tarafından seçilmektedir.

Kurucu Antlaşmanın önsözünde imzacı hükümetler şu görüşlere yer vermişlerdir:

“Adalet ve milletlerarası işbirliği üzerine müesses barışın tahkiminin insan topluluğunun ve medeniyetin korunması için hayati bir ehemmiyeti olduğuna inanarak,
Halklarının müşterek malı olan ve her gerçek demokrasinin dayandığı fert hürriyeti, siyasi hürriyet ve hukukun üstünlüğü prensiplerinin kaynağı bulunan fikri ve ahlaki kıymetlere sarsılmaz surette bağlı olarak,
Bu ülkünün korunması tedricen hakim kılınması ve içtimai ve iktisadi ilerlemenin sağlanması için aynı hisleri besleyen Avrupa memleketleri arasında daha sıkı bir birlik kurulmasının zaruri olduğuna kani olarak,
Bu zarureti halklarının açık emellerini karşılamak üzere Avrupa devletlerini daha sıkı bir topluluk içinde bileştirecek bir teşkilatın şimdiden vücuda getirilmesinin elzem olduğunu nazarı itibara alarak, bir Hükümetler Temsilcileri Komitesi ve bir İstişari Asambleden (Danışma Meclisi) mürekkep bir Avrupa Konseyi kurmaya karar vermişler ve bu maksatla işbu Statüyü kabul etmişlerdir.”

Sözleşmenin 1 inci maddesi Avrupa Konseyinin amacını dile getirmektedir. Buna göre, “Avrupa Konseyinin amacı, üyeleri arasında, müşterek malları olan ülkü ve prensipleri korumak ve yaymak ve siyasi, iktisadi ilerlemelerini sağlamak maksadıyla daha sıkı bir birlik meydana getirmektir.” (Sözleşme m.1/a)

“Bu gayeye Konsey organları vasıtasıyla, müşterek menfaatleri ilgilendiren meselelerin incelenmesi, anlaşmalar akdi ve iktisadi, içtimai, kültürel, ilmi, hukuki, idari sahalarda bir müşterek hareket hattının kabulü ve insan hakları ile ana hürriyetlerinin korunması ve geliştirilmesiyle varılacaktır” (Sözleşme m.1/b)

Avrupa Konseyinin statüsünü belirleyen sözleşmede yeni katılımlar ve konular karşısında daha sonraki tarihlerde, çeşitli sözleşmeler ve protokollerle değişiklikler yapılmış; çalışma biçimleri, temsil oranları, yapısal konular ile ilgi ve yetki alanlarında gereksinmeleri karşılayacak yeni düzenlemelere gidilmiştir. Yapılan sözleşmelere bağlı olarak çeşitli komite ve komisyonlar kurulmuştur.

Olanaklarının kısıtlılığına karşın Avrupa Konseyi, politik, kültürel, yargısal ve bilimsel alanlarda çeşitli politikalar geliştirmiştir. Avrupa Konseyinin, amacı doğrultusunda; üyeleri arasında daha sıkı bir işbirliğinin geliştirilmesi için yaptığı sayıları yüzleri aşan çeşitli sözleşmeler ve bu sözleşmelere ek protokoller vardır. Bunlar arasında Avrupa Konseyinin imtiyaz ve Muafiyetlerine müteallik Antlaşma ile İnsan Hakları ve Ana Hürriyetlerini Korumaya Dair Avrupa Sözleşmesi ve bunlara ek olarak kabul edilen protokoller de yer almaktadır.

8 Mayıs 1949
Federal Alman Anayasası kabul edildi.

31 Mayıs 1949
Milletlerarası İktisadi İşbirliği Teşkilatı Kuruldu.

1 Temmuz 1949
OECD çerçevesinde Avrupa paralarının konvertibiletisini öngören bir antlaşma yapıldı.

14 Temmuz 1949
SSCB ilk Atom Bombası deneyini gerçekleştirdi. Bu olay dünya dengelerinde yeni bir durum yarattı.

3 Ağustos 1949
Avrupa Konseyi Antlaşması yürürlüğe girdi.

8 Ağustos 1949
Türkiye ve Yunanistan Avrupa Konseyine kabul edildiler.

7 Ekim 1949
Demokratik Almanya Cumhuriyeti Kuruldu.

12 Aralık 1949
TBMM, Avrupa Konseyine katılma kararını onayladı.