1996

1 Ocak 1996
Birlik Dönemsel Başkanlığı İtalya devir aldı.
Ortaklık Konseyi'nin, Ankara Anlaşması çerçevesinde Türkiye - AT ilişkisinin son dönemi ile ilgili olarak aldığı 1/95 sayılı Gümrük Birliği Kararı yürürlüğe girdi.

17 Ocak 1996
Çek Cumhuriyeti Topluluğa katılma istemini sundu.

18 Ocak 1996
Sayıştay Başkanlığına Bernhard Friendmann seçildi.

7-15 Şubat 1996
AT Komisyonu ve Avrupa Parlamentosu Türkiye-Yunanistan arasındaki Kardak (İmnia) adası nedeni ile yaşanan sorunun barışçı yollardan çözümü Çağrısında bulundu.

19 Şubat 1996
Gümrük Birliği Ortak Komitesi 1 inci dönem toplantısı yapıldı.

26 Şubat 1996
Fas ile birlik arasında Avrupa-Akdeniz Ortaklık anlaşması imzalandı.

27 Şubat 1996
Fribourg-en-Brisgau’da Alman ve Fransız dışişleri bakanları arasında Dış politika ve ortak Güvenlik konulu bir seminer yapıldı. Seminerde yapıcı tarafsızlık ilkesi, bir Yüksek Temsilcinin işlevinin yaratılması, bir Avrupa Silahlanma Ajansının kurulması ve sonuçta Avrupa Birliği ile Batı Avrupa Birliğinin bütünleştirilmesi konuları ele alındı.

28 Şubat 1996
Avrupa Komisyonu, Hükümetlerarası Konferansın başlığının “Politik Birliğin Güçlendirilmesi ve Genişlemenin Hazırlanması” olması yönünde görüşünü açıkladı.

29 Şubat 1996
Rusya Avrupa Konseyinin 39.uncu üyesi oldu.

1-2 Mart 1996
Bankok’da bir Avrasya (Avrupa-Asya) Konferansı yapıldı. Konferansa, Birlik üyesi devletler ile Güney Doğu Asya ülkeleri katıldılar. Konferansta Avrupa Birliği ile bölge ülkeleri arasındaki ilişkilerin geliştirilmesi konusu işlendi.

6 Mart 1996
Genel seçimler sonrası yeni hükümeti kurmakla görevlendirilen ANAP Başkanı Mesut Yılmaz, Hükümet programını açıkladı.
Programda daha önceki hükümet programlarından farklı olarak, Avrupa Birliği hedefi ve Gümrük Birliği somutunda çeşitli alanlara ilişkin değerlendirme ve izlenecek politikalar ele alınarak işlenmiştir.
Programın tümüne yaygın olan ve çeşitlilik gösteren bu çizgi satır başları halinde irdelendiğinde, Yılmaz hükümetinin belli başlı öngörüleri şöyle özetlenerek sıralanabilir:

“1. Birinci öncelikli iş, demokrasimizi, demokrasiye yabancılaşmaktan, yozlaşmaktan ve ahlaki zaaflardan korumak ve kurtarmaktır.
Devlet, vatandaşa hükmeden yapısından çıkarılıp, vatandaşın yönettiği devlet haline getirilecektir. Bu amaçla, sivil toplum örgütlenmesine ağırlık kazandırılacaktır.
İfade ve fikir hürriyeti, din ve vicdan hürriyeti ve teşebbüs hürriyetinin daha da kökleşmesi ve gelişmesi için, geniş çaplı Anayasal ve yasal düzenlemelere gidilecektir.Yeni hükümet, siyasi, sosyal ve ekonomik hayatı sağlıklı bir seviyeye ulaştırmakla sınırlı kalmayacak, Türkiye'nin devlet ve toplum yapısını yeniden yapılandırmak görevini de yüklenecektir.

2. Olağanüstü hal tedricen kaldırılacaktır.
Yöre halkının terk ettiği; fakat, güvenliği sağlanan köylerine dönmeleri için bütün imkanlar seferber edilecektir; dönemeyenlerin konut edinmeleri hızlandırılacaktır.
Doğu ve Güneydoğu Bölgelerinde refah ve huzur getirilecek ekonomik ve sosyal tedbirler alınacaktır.

3. Dengelerin, güven ortamının tesisi ve serbest piyasa ekonomisinin tüm koşullarını sağlayacak ortam yaratılması ekonomik icraatımızın ana hedefı olacaktır.

4. Türkiye’nin Gümrük Birliğine girişi yeniden yapılanmanın önemini daha da artırmaktadır. Gümrük Birliğinin başarılı olmasını ve ülkeyi Avrupa ile bütünleşmeye götürmesi hedeflenmeli ve bunun için de ekonomide ciddi boyutlara ulaşan rekabet gücü sorunlarının çözülmesi gereklidir.

5. Enflasyonla etkin bir şekilde mücadele etmek ve fiyat istikrarını sağlayarak ülkeyi sürekli bir ekonomik büyüme ve gelişme süreci içerisine sokmak gerekmektedir. Bu amaçla ekonomide istikrara yönelik önlemler süratlendirilmelidir. Bu nedenle vergi konusunda bütün ekonomik faaliyetleri kapsayacak düzenlemelere gidilecektir.

6. Devletin ekonomideki payı azaltılacak, başta tarım olmak üzere bütün üretim politikaları uluslararası rekabet esasına göre düzenlenecektir.

7. Ekonomik faaliyetlerde devletin başlıca rolü istikrar ortamının temini ve özel teşebbüsün gelişebilmesi için gerekli alt yapıyı hazırlamaktır.

8. Tüketim üzerinden alınan vergiler, Avrupa Birliği uygulamalarına uyum içinde, Katma Değer Vergisi modeliyle sürdürülecektir. Türkiye’nin Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği oluşturmasının bir gereği olarak, Özel Tüketim Vergisi Kanun Tasarısı yasallaştırılacaktır.

9. Kamu bankaları dahil, kamu iktisadi teşebbüsleri ve kamu sektörü tarafından yapılmasına zaruret kalmayan hizmet ve faaliyetler süratle özelleştirilecektir.
Kamu yatırımları gözden geçirilerek, proje sayısı azaltılacak, yatırımların süratle tamamlanarak hizmete girmesi sağlanacak, altyapı yatırımlarına öncelik verilecektir. Bankacılık ve sigortacılık başta olmak üzere, finans sektöründe öncelikli yasal düzenlemeler yapılacaktır. Bu sektörlerin yapılanması ve denetim mekanizmaları yeniden düzenlenecektir.

10. Sermaye piyasası daha şeffaf bir yapıya kavuşturulacak ve denetimi etkinleştirilecektir.

11. Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının ekonomide istikrarın sağlanması, Avrupa Birliği ile gümrük birliğinin gerçekleştirilmesi ve özelleştirmenin hızlandınlması neticesinde, 1996-2000 döneminde 10 milyar dolara çıkacağı tahmin edilmektedir.

12. İthalatın ülke standartları ve sağlık koşullarına uygun olması ve çevreye zarar vermemesi için, Dünya Ticaret Örgütü ve Avrupa Birliği ilke ve kurallarına uygun gerekli düzenlemeler yapılacak ve bu konudaki uygulamalara etkinlik kazandırılacaktır.

13. Teşvik politikaları, yeni istihdam imkanlarını geliştirme, küçük ve orta ölçekli işletmeleri destekleme, çevrenin korunması, kalkınmada öncelikli yörelerin gelişmesine katkıda bulunma ve gümrük birliğinin gerektirdiği yapısal uyumu sağlayacak şekilde uygulanacaktır. Aynca, ileri teknolojiyi sağlamak, uyarlamak ve üretmek için, işletmelerin AR-GE faaliyetleri ve bunlarla ilgili yatırımları desteklenecektir.

14. Dünya piyasalarına entegre olma ve Avrupa Birliğine uyum çerçevesinde, dışa açık, rekabet gücü yüksek ve ihracata dönük hammadde ve insan kaynakları gibi avantajlarımızın değerlendirildiği bir sanayi yapısı özel kesim ağırlıklı olarak oluşturulacaktır.

15. Avrupa Birliği ile bütünleşmenin oluşturacağı değişim sürecinde, ülke gerçekleri çerçevesinde, uluslararası kurum ve kurallara uyum ve standartlara ulaşma temel hedef olacaktır.

16. Tarım kesimimizi, dışa açılma ve dünya ile bütünleşme politikalarımızın bir unsuru olarak değerlendirerek, mukayeseli üstünlüğe sahip olduğumuz ürünlere ağırlık vermek suretiyle, bunların üretim ve ihracatının artırılması için gerekli tedbirler alınacaktır.

17. Gümrük Birliğinin başlangıcı olan 1 Ocak 1996 tarihi, Cumhuriyetimizin gelişme sürecinde yeni bir sayfa açmaktadır. Bundan sonraki hedefimiz Avrupa Birliği'ne tam üyeliktir.

18. Avrupa Birliği ülkeleri ile Türkiye arasında bugüne kadar varolan sınai standartlar arasındaki farklılığın tedricen ortadan kalkacak olması, ihraç edilecek ürünlerin, Türkiye ve Avrupa Birliği ülkeleri için aynı standartlarda üretilmesini sağlayacak, sınai işletmelerimizin daha rasyonel boyutlara ulaşması mümkün olacaktır.
Türkiye, Gümrük Birliğiyle rekabet politikasını da etkinlikle uygulamaya koyacaktır. Böylece, ekonomimizde tekelleşme önlenecek, rekabetin korunması sağlanacaktır.
Fiyatların serbest rekabet ortamında oluşması için gerekli koşullar oluşturulacaktır.
Avrupa Birliğinden mali destek sağlanması için gerekli çalışmalar yapılacaktır.
Avrupa Birliği ile ekonomik entegrasyonun tamamlanması yolunda. hizmetlerin ve tarım ürünlerinin serbest dolaşımının sağlanması için gerekli çalışmalar yapılacaktır.
Bu .çerçevede, Avrupa Birliği’nin yapısını ve sınırlarını gözden geçirecek olan Hükümetlerarası Konferansta, Türkiye-Avrupa Birliği ilişkilerinin mevcut konumunu koruması ve iyileştirilmesi için girişimler sürdürülecektir.

19. Bilim ve teknoloji alanında, başta, ABD ve Avrupa Birliği olmak üzere, uluslararası işbirliğine önem verilecek, devletin önemli dış alımlarında bilim ve teknoloji yeteneğimizi yükseltici bilgi ve teknoloji transferine imkan sağlayacak uygulamalara gidilecektir.

20. Küçük ve orta boy işletmelerin (KOBİ) üretim ve istihdamdaki paylarının artırılması, işyerlerinin teknoloji transferi yolu ile kalite ve standartlarını geliştirici tedbirler alınarak, Gümrük Birliği içinde rekabet edici bir yapıya kavuşturulmaları sağlanacaktır.

21. KOBİ’lere, oluşturulacak risk sermaye şirketleri kanalıyla, yatırıma dönük karlı ve verimli projeleri hayata geçirilecek, kolay kredi teminine imkan vermek üzere, kredi garanti fonu uygulaması getirilecektir.
KOBİ’lerin, organize ve küçük sanayi sitelerinde faaliyetlerini sürdürebilmeleri sektörel ve çok ortaklı şirketler halinde örgütlenebilmeleri ve Avrupa Birliği’nden temin edilen kaynaklarla desteklenmeleri, uluslararası piyasalarla irtibatlandırılmaları sağlanacaktır.

22. Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulacak kanun tasarıları:
Özel Tüketim Vergisi ile ilgili yasanın, Telekom Yasasının, Sosyal Sigortalar Kurumu ve Bağ-Kur Yasalarının, Tarım Satış Kooperatifleri Birlikleri Yasasının, Bankalar, Sermaye Piyasası ve Sigorta Kanununun, Gümrük Kanunu ve Gümrük Müsteşarlığı Kanunu ile Ekonomik ve Sosyal Konseyin Kurulması Hakkındaki Kanunun öncelikle yasallaşmasında zaruret vardır.
Ayrıca, yıl sonuna kadar, Vergi Resim ve Harçlar Kanununda yapılacak düzenlemenin, Gümrük Birliği ile ilgili yasaların, Merkez Bankası Kanununda yapılacak değişikliklerin, 2380 sayılı Belediyelere ve İl Özel İdarelerine Genel Bütçeden Pay Verilmesi Hakkındaki Kanun, Devlet İhale Artırma ve Eksiltme Kanunu, Belediye Gelirleri Kanunu,1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu, 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması ve Yolsuzlukların Önlenmesine Dair Kanunlarda gerekli düzenlemeler yapılacaktır ve Kayıt Dışı Ekonominin Kayıt Altına Alınmasına Dair Kanunun yasallaştırılması da önem arzetmektedir.
Temel eğitimin 8 yıla çıkarılması ile ilgili yasal düzenlemelerin ve sağlık alanındaki yasal düzenlemelerin bu yıl içinde gerçekleştirilmesi diğer önemli bir husustur.
Trafık Kanununda ve Sivil Havacılık Kanununda yapılacak düzenlemeler, 5442 sayılı İl İdaresi Kanununda, İl Özel İdaresi Kanununda, Belediyeler Kanununda, Köy Kanununda, 3030 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununda yapılacak değişiklikler, Basın ve TRT Kanunlarında yapılacak düzenlemeler ile Medeni Kanundaki değişiklikleri de lüzumlu görüyoruz.

23. Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne tam üyeliğinin, mümkün olan en kısa zamanda gerçekleştirilmesi, dış politikamızın öncelikli hedeflerinden birisi olacaktır. Bunun gerektirdiği yasal, ekonomik, sosyal ve idari düzenlemeler süratle gerçekleştirilecektir. Avrupa Birliği ile gerçekleştirdiğimiz Gümrük Birliği Anlaşmasının daha da geliştirilmesi için sürekli çaba harcanacaktır.

24. İnsan hakları, bütün ülkelerin uymak zorunda oldukları evrensel bir ilke konumuna gelmiştir. Türkiye, imzaladığı uluslararası anlaşmalar ve kendi halkının arzusu doğrultusunda, bu hakkın en mükemmel şekilde sağlanması için mümkün olan her türlü çabayı gösterecektir. “

8 Mart 1996
Belçika, Hollanda ve Lüksemburg (BENELUX Ülkeleri) Hükümetlerarası Konferans konusundaki ortak görüşlerini kaleme aldıkları bir açıklama yaptılar. Açıklamada, Avrupa Birliğinin Kurumsal çerçevesinde değişik bütünleşme ve Topluluk hukuksal kazanımlarının korunması ilkelerini, Batı Avrupa Birliğinin Avrupa Birliği içinde aşamalı bütünleşmesi düşüncesini benimsediklerini açıkladılar ve aynı zamanda üçüncü ayağın kimi alanlarının Avrupalılaştırılmasını önerdiler.

13 Mart 1996
Avrupa Parlamentosu, Hükümetlerarası Konferans görüşmelerine Parlamento’nun da sınırlı ölçüde de olsa katılması ve Konferans Sonuç Belgesine ilişkin düşüncelerini bildirebilmesi yönünde istemde bulundu.

27 Mart 1996
İngiliz bilim adamları, sığır etindeki virüsün (deli dana) tüketimle insanlara geçebileceğini kanıtlayınca, Avrupa Komisyonu İngiliz sığır etinin ve bu etten üretilen diğer ürünlerin ithalini yasakladı.

29 Mart 1996
Turin’de (İtalya), Avrupa Birliği Anlaşmasının gözden geçirilip düzeltilmesini amaçlayan hükümetler arası konferans çalışmaya başladı. Konsey Konferansın gündemini belirledi ve çalışmalar için öngörülen 12 aylık bir süreç içinde “adalet, içişleri, Avrupa vatandaşlığı, organların çalışmasının yararlılığı, dış politika konusunda karar alma usullerinin iyileştirilmesi” hususlarında öneriler sunulmaya başladı.

22 Nisan 1996
Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan ile ortaklık ve işbirliği anlaşmaları yapıldı.

24-26 Nisan 1996
AT Komisyon ve Konsey yetkilileri Türk Cumhurbaşkanı ve Başbakanı'nı ziyaret ederek görüş alışverişinde bulundular.

8 Mayıs 1996
Komisyon ticari haberleşme üzerine bir yeşil kitap kabul etti.

13 Mayıs 1996
Konsey, Rusya için AB’nin izleyeceği eylem programını kabul etti.

22 Mayıs 1996
Komisyon mali hizmetler konusunda bir yeşil kitap hazırladı.

23 Mayıs 1996
ATAD, Hedley Lomas davasında, bir üye devletin bir gerçek kişiye ihracat izni vermemesini Topluluk hukukunun ihlal sayılacağına karar verdi.

1 Haziran 1996
Viet Nam ve Nepal ile imzalanan işbirliği anlaşmaları yürürlüğe girdi.