1963
14 Ocak 1963
Fransa Cumhurbaşkanı de Gaulle İngiltere’nin üyelik istemini veto etti. De Gaulle açıklamasında, İngiltere’nin üye olmaya yönelik gönüllülüğünden kuşku duyduğunu söyledi.
22 Ocak 1963
Fransa ve Federal Almanya Paris’te Dostluk ve İşbirliği Antlaşması imzaladılar (Elysée Antlaşması).
29 Ocak 1963
İngiltere ile üyelik müzakereleri kesildi.
5 Mart 1963
ATAD Vand Gend en Loos davasında verdiği kararda; Topluluğun yeni bir hukuk düzeni yaratmakta olduğunu, bu yeni düzende üye ülkeler egemenlik haklarının sınırlandırılmasına rıza göstermişlerdir içtihadında bulundu.
12-15 Mart 1963
Türkiye- AET görüşmelerine devam edildi.
25-29 Mart 1963
Gaetano Martino Avrupa Parlamentosu Başkanlığına yeniden seçildi.
4 Mayıs 1963
GATT ticari görüşmelerinin resmi açılışı yapıldı.
9 Mayıs 1963
AET Bakanlar Konseyi Türkiye’ye 175 milyon dolarlık kredi açmayı kararlaştırdı.
16 Mayıs 1963
Federal Almanya Parlamentosu, Bundestag, Elysée Antlaşması’na koşullu onay verdi. Bundesbag’ın öne sürdüğü koşul, Antlaşmaya, Almanya’nın Topluluğa ve NATO’ya kuvvetli bağlılığını teyit eden bir başlangıç metninin dahil edilmesi oldu.
21 Mayıs 1963
Albay Talat Aydemir yönetiminde, 27 Mayıs 1960 Askeri Darbesinden sonraki ikinci askeri darbe denemesi oldu. Ancak darbe hükümete bağlı birlikler tarafından bastırıldı.
25 Haziran 1963
Türkiye ile AET arasındaki görüşmeler sonuçlandı ve Türkiye ile AET arasında bir ortaklık kuran anlaşma taraflarca parafe edildi.
1 Temmuz 1963
Topluluklar arası gümrük resimlerini altıncı kez indirin, dışarıya karşı ortak tarifeleri ikinci kez yakınlaştıran bir karar yürürlüğe sokuldu. Bu kararla gümrük birliğine de hız kazandırıldı.
20 Temmuz1963
AET ile on yedi Afrika devleti ve Madagaskar ile Yaoundé’de (Kamerun) ortaklık sözleşmesi imzalandı. (Yaoundé Sözleşmesi).
3 Eylül 1963
İnönü Hükümet programını okurken AET ile ilgili olarak değerlendirmelerini ve izlenecek politikayı açıkladı. Hükümet programında AET ile ilgili şu sözler yer almaktaydı:
“Avrupa entegrasyon hareketlerinin özellikle ekonomik alandakilerin gelişmesinde en önemli rolü ifa eden Avrupa İktisâdi Camiasının üye adedinin çoğalması sonucunu verecek teşebbüsler gittikçe kesafet peyda etmektedir. Bu camia çerçevesinde yürütülmekte olan siyâsi entegrasyonla ilgili temalar da artmakta ve her iki amaçla en yüksek seviyede görüşmeler yapılmaktadır.
Biz, Avrupa İktisâdi Camiası (Müşterek Pazar) memleketleri ile, Türkiye’nin iktisâdi gerçeklerini ve Batı alemi ile kader birliğini göz önünde tutan bir ortaklık anlaşması akdini lüzumlu saymaktayız.
Avrupa İktisâdi Camiasına ortak üye olarak katılmak üzere tarafımızdan yapılmış olan teşebbüsler neticesinde Müşterek Pazar Konseyi memleketimizle bu konuda müzakerelere girmeyi kabul etmiştir. Halen Camia ile aramızda müzakereler cereyan etmektedir. Müzakerelerin ümit ettiğimiz gibi tarafların menfâatlerini telif edecek bir anlaşma ile sonuçlanmasını temenni etmekteyiz.”
Bastırılan 21 Mayıs darbe girişiminde bulunanların yargılanmaları sonuçlandı. Albay Talat Aydemir ve 6 arkadaşına idam, 29 kişiye de ömür boyu hapis cezası verildi.
4 Eylül 1963
Robert Schuman vefat etti.
TÜRKİYE AET’YE ORTAK OLUYOR: ANKARA ANLAŞMASI İMZALANDI
12 Eylül 1963
Türkiye ile AET arasında "Ankara Anlaşması" olarak anılacak ortaklık anlaşması imzalandı. Anlaşmayla birlikte Türkiye'ye yardım amaçlı 175 milyon ECU tutarındaki I. Malî Protokol de imzalandı.
Başbakan İsmet İnönü 12 Eylül 1963 günü Avrupa Ekonomik Topluluğu Bakanlarına verilen yemekte yaptığı konuşmada AET girişimini ve Ankara Anlaşması’nı şöyle yorumluyordu:
“Sayın Başkanlar,
Sayın Bakanlar,
Sayın Büyükelçiler,
Sayın Baylar,
Kanaatimce, beşeriyet tarihi boyunca, insan zekasının vücuda getirdiği en cesur eser olan, Avrupa Ekonomik Topluluğu'nun, Konsey ve Komisyonun mümtaz temsilcilerini burada selamlamak benim için büyük bir şeref ve zevktir.
Vücuda getirdiğiniz ve devamlı muvaffakiyetler kaydederek, millet topluluğu için yeni bir devrin başlangıcı teşvik edecek bir hedefe doğru götürdüğümüz eser, hiç şüphe yok ki, dünyanın müstakbel nesillerine bırakılacak en zengin miras olacaktır,
Türkiye hükümet azaları ile devlet ricaline ve bu entegrasyon eserlerinin hazırlayıcı ve kurucularını burada bir araya getirmiş olmak bizim için çok kıymetlidir. Hakikaten, bugün Türkiye'yi ebediyen Avrupa’ya bağlayacak anlaşmayı imzalamış bulunuyorsunuz.
Bu anlaşmanın önemi üzerinde durmayacağım, zira Dışişleri Bakanımız Ferudun Erkin, bu sabah imzalanan vesikaların mana ve kıymetini uzun uzadıya izah ederken, Türk hükümetini ve Milletinin hislerine tercüman olmuştur.
Ben sadece, gayretlerimizin bu mesut neticeye vasıl olmasından duyduğum memnuniyetin dirliğini belirtmek ve riyaset ettiğim hükümet adına Türkiye'nin ortak pazar ile ortaklık tesis etmesi mevzuuna devamlı şekilde gösterdiğiniz alakadan dolayı sizlere teşekkür etmek isterim.
Komisyon ve Türk heyetleri taktire değer bir mesai yaptılar. Bize temin ettikleri neticeden dolayı kendilerine teşekkür etmek benim için bir zevktir.
Bizleri hoş hatıralara terk edeceğiniz ümidi ile sizlere Türkiye'de iyi günler temenni ederek, kadehimi ortaklığımızın başarısına, Avrupa Entegrasyonu'nun muvaffakiyetine, her birinin saadetine ve temsil ettiğiniz memleketlerin ve topluluğun refahına kaldırıyorum.” (Cumhuriyet, 13 Eylül 1963)
ANKARA ANLAŞMASIAnlaşma Türkiye Cumhuriyeti bir tarafta, AET ve AET’yi oluşturan Belçika, Federal Almanya, Fransa, Hollanda, İtalya ve Lüksemburg tarafından imzalanmıştır. Anlaşmanın başına konan dibacede, taraflar şu sözlerle amaçlarını dile getirmektedirler:
“Türk halkı ile Avrupa Ekonomik Topluluğu içinde bir araya gelmiş halklar arasında gittikçe daha sıkı bağlar kurmaya AZİMLİ OLARAK;
Türkiye ve Avrupa Ekonomik Topluluğundaki yaşama şartlarının, hızlandırılmış bir ekonomi ilerleyişi ve uyumlu bir alış veriş genişlemesi ile devamlı olarak iyileşmesini, böylece Türkiye ekonomisi ile Topluluk üyesi Devletlerin ekonomileri arasındaki arayı azaltmayı sağlamağa KARARLI OLARAK;
Türk Ekonomisinin kalkınmasının ortaya koyduğu özel sorunları ve belli bir sürede Türkiye’ye bir ekonomik yardım yapılması gerekliliğini GÖZÖNÜNDE BULUNDURARAK;
Türk halkının yaşama seviyesini iyileştirme çabasına, Avrupa Ekonomik Topluluğunun getireceği desteğin, ilerde Türkiye’nin Topluluğa katılmasını kolaylaştıracağını KABUL EDEREK;
Avrupa Ekonomik Topluluğunu kuran Antlaşmanın esindiği ülküyü birlikte izleyerek barış ve hürriyet güvencesini pekleştirmeye AZMEDEREK;
Avrupa Ekonomik Topluluğunu kuran Antlaşmanın 238 inci maddesi uyarınca Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında ortaklık yaratan bir anlaşma akdini KARARLAŞTIRMIŞLAR” ve böylece Türkiye ile AET arasında bu anlaşmayla bir ortaklık kurmuşlardır.”
Ankara Anlaşmasının karakteristiği
Bu anlaşma bir üyelik anlaşması olmamakla birlikte, Türkiye’nin Topluluğa katılmasını hedefleyen bir ortaklık anlaşmasıdır. Böyle bir hedefin, ret edilmeyip, tersine öngörülmüş olduğu, gerek dibacede ve gerekse 28 inci maddede açıkça dile getirilmiştir. Bu maddede, akit tarafların Türkiye’nin Topluluğa katılması olanağını, iki halin gerçekleşmesine bağlı olarak inceleyeceklerini kararlaştırmışlardır. Bunlardan birincisi, Ankara Anlaşmasının işleyip işlememesi, ikincisi ise, Türkiye’nin Topluluğun Kurucu Antlaşmasından doğan yükümlülükleri üslenebilecek bir konuma gelmesidir.
Anlaşmanın getirdiği uygulama aşamaları
Ankara Anlaşması Ortaklığın üç aşaması (dönemi) olmasını kararlaştırmıştır. Bunlar: Hazırlık, geçiş ve son dönemdir (m.2). Hazırlık döneminde Türkiye, geçiş ve son dönem aşamalarında kendisine düşecek yükümleri üstlenebilmek için, Topluluğun yardımıyla ekonomisini güçlendirecektir (m.3). Bu hazırlık dönemine ve özellikle Topluluğun yardımının uygulama usullerinin nasıl olacağını belirlemek üzere, Anlaşmaya ek olarak bir Geçici Protokol ile bir de Mali Protokol yapılmıştır. Hazırlık dönemi, Geçici Protokolde öngörülen usullere uygun uzatma dışında beş yıl olarak öngörülmüştür.
Geçiş dönemi, birincisi Gümrük Birliğinin giderek derinleşen biçimde yerleşmesini ikincisi ise Türkiye’nin ekonomik politikalarını Topluluğunkine yaklaştırması olmak üzere iki ereği kapsamaktadır. Bu süreç, birlikte saptanacak istisnalar dışında 12 yıl olarak hesap edilmiştir. Ancak bu istisnaların Gümrük Birliğinin makul bir süre içinde kurulup tamamlanmasına engel olmaması da Anlaşmanın 4/2’nci maddesinde vurgulanmıştır.
Son dönem, Anlaşmanın 5’inci maddesinde tanımlanmıştır. Buna göre, son dönem gümrük birliğine dayanır ve Akit Tarafların ekonomi politikaları arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi dönemi olarak kabul edilmiştir.
Ankara Anlaşmasının kurumları
Anlaşmanın amaca uygun ve öngörülen hedefi gerçekleştirmeye hizmet edecek biçimde işlemesi ve gelişmesini sağlamak için bazı yapılar, kurum ve organlar getirmiştir.
Ortaklık Konseyi, Ortaklık Komitesi ve Karma Parlamenterler Komitesi olmak üzere üç organ vardır. OrtaklıkKonseyi, Türk Hükümeti, Topluluk üyesi ülkelerin hükümetleri ile Topluluk Konsey ve Komisyon temsilcilerinden oluşur. Konsey Bakanlar ve Büyükelçiler düzeyinde toplanır. Akit tarafların birer oyu vardır. Şöyle ki, Türkiye’nin bir oyu vardır, ama Topluluğun da tek oyu vardır ve Topluluğun bu tek oyu, üye ülkelerin oylarından oluşmaktadır.
23-24 Eylül 1963
Avrupa Toplulukları; AET, AKÇT ve AAET yürütmelerinin (Komisyonların) birleştirilmesi sorunu üzerinde ilkesel olarak mutabakata varıldı.
8 Ekim 1963
Dino del Bo AKÇT Yüksek Otoritesi Başkanı olarak görevlendirildi.
1 Kasım 1963
Yunanistan – AET arasındaki Antlaşma yürürlüğe girdi.
KIBRIS’TA ÇATIŞMALAR
21 Aralık 1963
Kıbrıs’ta kanlı çatışmalar oldu.
25 Aralık 1963
Türk uçakları Kıbrıs üzerinde ihtar uçuşu yaptı. ABD Başkanı Johnson gönderdiği bir mektupla Türk uçaklarının Kıbrıs semalarında kullanılamayacağını, ancak NATO hizmeti için kullanılabileceğini bildirdi. Buna yanıt olarak, İsmet İnönü ünlü “Yeni bir dünya kurulur; Türkiye burada yerini alır!” yanıtını verdi. Bu içerik 960 kere okunmuştur
Temel Belgeler
Duyurular
- TÜRKİYE AVRUPA VAKFI - ADRES DEĞİŞİKLİĞİ
- AVRUPA KOLEJİ BAŞVURULARI-SON TARİH 2 MART
- 2012-2013 AKADEMİK YILI JEAN MONNET BURS BAŞVURULARI BAŞLAMIŞTIR
- TÜRKİYE AVRUPA VAKFI’NIN AVRUPA BİRLİĞİ KOMİSYONU 2011 YILI TÜRKİYE İLERLEME RAPORU HAKKINDAKİ AÇIKLAMASI
- NANCY ÜNİVERSİTESİ (CEU) AB Araştırmaları Master Programı









