1960

4 Ocak 1960
Roma Antlaşması imzacısı olmayan Avusturya, İngiltere, Danimarka, İsveç, İsviçre, Norveç ve Portekiz, Stockholm’de imzaladıkları Antlaşmayla, yalnızca ticari yetkinlikte bir örgütlenme olan Avrupa Serbest Değişim Örgütü (ASDÖ) kurdular.

1-2 Mart 1960
AET Dışişleri Bakanları Konseyi’nde Yunanistan ile yürütülen görüşmeler tamamlandı. Avrupa Komisyonu’na tam üyelik görüşmelerine başlanılması direktifi verildi.

17 Mart 1960
Türkiye, Dışişleri Bakanı Zorlu kanalıyla Altıların Büyükelçilerine, Türkiye’den önce Yunanistan ile tam üyelik görüşmelerine başlanılmasını protesto eden bir memorandum verdi.

21 Nisan 1960
AET içinde Türkiye ile nasıl bir anlaşma yapılacağı konusunda Komisyon ile üye ülkeler arasında görüş ayrılığı çıktı. Komisyon, Türkiye’nin Yunanistan gibi ağır yükümlülükler altına giremeyeceği görüşünü dile getirdi. Buna karşılık üye ülkeler, Türkiye’nin isteklerinin kategorik reddinin politik ve psikolojik sakıncalarını vurguladılar.

ASDB (=EFTA) ANTLAŞMASI YÜRÜRLÜĞE GİRDİ

3 Mayıs 1960
Avrupa Serbest Değişim Birliği (ASDB= EFTA) kuran Stockholm Antlaşması yürürlüğe girdi. Bu birlik İngiltere tarafından AET dışındaki bazı Avrupa devletleriyle birlikte AET’na rakip olarak kurulmuştur.Bu birlik, İngiltere, Portekiz. İsveç, İsviçre İzlanda, Avusturya, Danimarka, Finlandiya ve Norveç’ten oluşmaktaydı.

11 Mayıs 1960
Konsey kabul ettiği bir tüzükle Avrupa Sosyal Fonu adıyla bir Fon oluşturdu. Bu Fonun hedefi,iş imkanları yaratarak Topluluk içinde çalışanların mesleki ve coğrafyasal hareketliliğini sağlamaktır.
AET Bakanlar Konseyi, Topluluğun Türkiye’nin üyeliği için araştırma çalışmalarının yeterli olduğunu saptayarak, Komisyona Türkiye ile ortaklığın olası biçimleri üzerinde görüşmek üzere yetki verilmesini kararlaştırdı.

13 Mayıs 1960
Türkiye ile Finlandiya arasında Ticaret Anlaşması imzalandı.

27 Mayıs 1960
Türkiye’de ordu yönetime el koydu.

Türkiye AET’den haziran ayı başında yapılması öngörülmüş olan üçüncü tur müzakerelerin ileri bir tarihe ertelenmesi isteminde bulundu. Ordunun yönetime el koyması karşısında nasıl bir tutum izleneceği konusunda görüş birliği sağlayamamış olan Altılar bu istemi kabul ettiler. Böylece Türkiye ile AET arasındaki görüşmeler, gelişmeler aydınlık kazanıncaya dek, durduruldu. AET gelişmeleri izlemek kararıyla, yeni toplantı tarihinin Türkiye’den gelecek teklife göre belirlenmesine karar verdi.

31 Mayıs 1960
General de Gaulle, Fransız radyo ve televizyonlarda bir konuşma yaparak, Altılar arasında yeni tip bir politik işbirliği modeli önerdi.

12 Haziran 1960
TBMM, feshedildi. Askeri yönetim, TBMM’nin tüm hak, yetki ve görevlerini kendi üzerine aldı.

15 Ağustos 1960
Bağımsız Kıbrıs Cumhuriyeti Kuruldu.

5 Eylül 1960
General de Gaulle, bir basın toplantısı sırasında, Topluluk içinde yol almakta olan politik, ekonomik, kültürel ve askeri alanlarda ulus üstü kaynaşma karşısında Fransa’nın konumunun ne olacağını belirginleştirdi.

20 Eylül 1960
Avrupa Sosyal Fonuna ilişkin Tüzük yürürlüğe girdi.

14 Ekim 1960
Türkiye’nin ertelenen müzakerelerin devamı için AET’ye baş vurması üzerine iki bölümde gerçekleşecek olan üçüncü tur müzakerelerin ilk bölümü yapıldı.

Türk heyeti, Milli Birlik Komitesi Hükümetinin “En kısa sürede bir anlaşma imzalanması için tüm yükümlülükleri” üstlenmeye Türkiye’nin hazır olduğunu ve Yunanistan ile yapılan anlaşmanın aynısını imzalamak istediklerini açıkladı.

Türkiye’de Yassı Ada Mahkemeleri başladı.

17 Ekim 1960
AET Bakanlar Konseyi’nde Türkiye’nin bu önerisi tartışıldı. Almanya 25 Ağustos günü MBK içinde yapılan 14’lerin tasfiyesi operasyonuyla ılımlıların yönetimi ele aldıklarını, Sovyetler Birliği’nin girişimlerini de göz önünde tutarak ortaklık müzakerelerine vakit geçirmeden başlanılmasını savundu. Ancak, Konsey beklemeyi uygun gördü ve saptanmış tüm görüşmeleri askıya alarak erteledi.

21 Ekim 1960
Türkiye-AET üçüncü tur müzakerelerin ikinci bölümü yapıldı. Bu ikinci bölüm sonunda Türk tezi, belirginleşip somutluk kazandı. Buna göre;
Anlaşma Gümrük Birliği esasına dayanmaktadır. Hazırlık dönemi düşüncesi terk edilmiş, Gümrük Birliği uygulaması derhal başlaması kabul edilmiştir. Gümrük indirimlerinin kapsamı geniş tutulacak, buna karşılık gümrük vergisi koyarak korunma marjı da geniş kapsamlı olacaktır.

Ortak dış Tarifeye uyum konusunda giderilemeyen endişe ve çekinceler söz konusudur, bu nedenle uygulamanın 13’üncü yıl sonuna bırakılmalıdır. AET Türkiye’ye hem tarım ve hem de sanayii alanlarında ödün sağlamalıdır. Bunun için kendi iç uygulamasını Türkiye’ye tanımalıdır. Öte yandan Türkiye’ye yılda 100 ile 120 milyon dolar tutarında mali yardım yapılmalıdır. Liberasyon konsolidasyonu ise, bir takvime bağlı olmaksızın ve sanayi alanında %40, Tarımda ise %75’e ulaşıldığında dondurulacaktır.

13 Aralık 1960
Brüksel’de, Avrupa Hava Dolaşım Güvenliği Örgütü kuran Antlaşma imzalandı.

14 Aralık 1960
Avrupa Ekonomik İşbirliği Örgütünü (AEİÖ- OECE), “Ekonomik gelişme ve İşbirliği Örgütü (EGİÖ= Organisation de cooperation et de developpement economique - OCDE)’ne dönüştüren bir Antlaşma, Paris’te, Kanada ve ABD’nin de katıldığı, aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 18 batılı ülke tarafından imzalandı.